Zondagavond. Morgen begint de werkweek weer. Je hebt fijne collega’s, een prima salaris en toch voel je die knoop in je maag. Of je zit zonder werk en bekijkt voor de zoveelste keer vacatures waarvan je diep vanbinnen weet: hier word ik niet gelukkig van. Toch blijf je zoeken. Want de rekeningen moeten betaald worden.
Van de week hoorde ik Michael Pilarczyk in gesprek met Giel Beelen zeggen: ‘Los het op. Of laat het los.’ Heerlijk eenvoudig. Totdat je zelf degene bent die moet kiezen.
Ik ben behoorlijk goed in oplossen. Meedenken, bijtrekken, nog een kans geven en vervolgens nóg een gesprek voeren. Met de beste bedoelingen. Toch komt er een moment waarop je jezelf moet afvragen: waarom blijf ik eigenlijk trekken aan iets dat niet beweegt? Oktober is een mooi moment om daar eens eerlijk naar te kijken. Want op 1 januari verandert er niets vanzelf.
Januari is geen schoonmaakploeg.
Dezelfde mensen, verwachtingen en patronen wandelen gewoon met je mee naar 2027. Tenzij jij besluit wat je wilt behouden en wat niet langer in jouw rugzak thuishoort.
Waarom houden we zo hardnekkig vast?
Misschien werk je al twintig jaar bij dezelfde werkgever. Heb je keihard gewerkt om te komen waar je nu bent. Een opleiding gevolgd, kansen gegrepen en jezelf bewezen. En toch knaagt er iets.
Maar weggaan? Dan voelt het alsof je alles wat je hebt opgebouwd zomaar weggooit. Daar trappen we gemakkelijk in. Juist omdat we er al zoveel tijd, energie of geld in hebben gestoken, blijven we vasthouden. Dat verschijnsel heeft zelfs een naam: de verzonkenkostenvalkuil.
Twintig jaar ergens werken wordt echt niet waardevoller door er nog eens vijf jaar ongelukkig aan vast te plakken. En toch is dat precies wat we soms doen.
Uit loyaliteit. Omdat we anderen niet willen teleurstellen. Omdat het ooit zo leuk was. Of omdat we bang zijn dat we spijt krijgen. Begrijpelijk. Zeker als je inkomen, zekerheid en misschien ook een flink stuk van je identiteit verbonden zijn aan je werk.
Loyaliteit vind ik een prachtige waarde. Totdat je haar gebruikt om steeds opnieuw over je eigen grenzen heen te stappen. Dan ben je niet langer trouw aan de ander. Dan raak je vooral jezelf kwijt.
Geschiedenis verdient respect. Geen onbeperkt krediet.
Kun jij jezelf nog in de spiegel aankijken?
Voordat je besluit iets los te laten, mag je jezelf best een paar lastige vragen stellen. Heb je uitgesproken wat je dwarszit? Echt geluisterd naar de ander? Heb je geprobeerd iets te veranderen? En misschien wel de lastigste: heb je ook eerlijk gekeken naar je eigen aandeel?
Want het ligt niet altijd aan je leidinggevende, je collega’s of de organisatie. Soms houden we zelf ook patronen in stand. Door niets te zeggen, steeds bij te springen en ondertussen te hopen dat de ander de hint begrijpt.
Stel dat je eerlijk naar je eigen aandeel hebt gekeken. Je hebt je grenzen aangegeven, gesprekken gevoerd en kansen gegeven. En toch verandert er niets. Dan hoef je niet voor de zesde keer hetzelfde gesprek te voeren. Je hoeft jezelf niet eindeloos te blijven bewijzen.
Een prettig gesprek is nog geen verandering. Gedrag vertelt uiteindelijk meer dan mooie woorden.
En ja, dat kan pijn doen. Omdat je ook afscheid neemt van hoe je had gehoopt dat het zou worden. Dat verdriet mag er zijn. Net als de angst voor wat daarna komt.
Blijven, vertrekken of iets veranderen?
‘Los het op. Of laat het los.’
Mooi gezegd. Maar wat als je helemaal niet weet wát je moet loslaten?
Misschien denk je dat je toe bent aan een andere baan. Terwijl je het werk zelf eigenlijk nog hartstikke leuk vindt. Alleen ben jij inmiddels degene geworden die altijd inspringt, alle problemen oplost en nooit nee zegt. Dan kun je natuurlijk ergens anders gaan werken. Maar je neemt jezelf gewoon mee. Inclusief die oude patronen.
Of misschien ben je uitgekeken op je functie en voel je je nog prima thuis bij je werkgever. Dan zou een andere rol veel meer kunnen opleveren dan een compleet nieuwe baan.
En soms ontdek je juist dat je wél toe bent aan iets anders. Alleen durf je die gedachte nauwelijks toe te laten, omdat je nog geen idee hebt hoe dat ‘anders’ eruit moet zien.
Daar zit volgens mij een belangrijke vraag: Wil je werkelijk weg van je werk? Of wil je vooral af van hoe je je erin voelt? Dat zijn twee heel verschillende dingen.
Bij loopbaanbegeleiding gaat het wat mij betreft niet in de eerste plaats om het vinden van een andere baan. Eerst onderzoeken we wat er voor jou werkelijk moet veranderen.
Ursula dacht dat ze een andere baan nodig had
Laat ik haar Ursula noemen. Een boekhoudster die haar werk steeds minder leuk vond. Ze kwam bij me om te onderzoeken welke baan beter bij haar paste. Gaandeweg ontdekten we dat ze helemaal geen hekel had aan haar werk. Cijfers waren nog steeds haar passie.
Ze voelde zich uitgeblust door de hoge werkdruk. Wat bleek? Ursula zei altijd “ja”. Ze nam lastige boekingen over, corrigeerde fouten van haar collega’s en trok werk naar zich toe zodat ze zeker wist dat het goed gebeurde.
Een andere baan had misschien tijdelijk verlichting gebracht. Maar zolang Ursula altijd ‘ja’ bleef zeggen, zou ze vroeg of laat opnieuw vastlopen. In onze sessies oefende ze met grenzen stellen en het gesprek met haar collega’s aangaan. Zij leerde minder over te nemen. Haar collega’s leerden dat ze niet meer voor ieder probleem bij Ursula konden aankloppen. Inmiddels gaat ze weer met een glimlach op de fiets naar haar werk.
Soms hoef je dus niet van baan te veranderen, maar van gedrag.
Loslaten betekent dus niet automatisch dat je morgen ontslag neemt, je collega’s vaarwel zegt en alle schepen achter je verbrandt.
Misschien blijf je voorlopig waar je bent, terwijl je andere mogelijkheden onderzoekt. Misschien ga je eindelijk het gesprek aan over die andere functie.
Of je stopt met verantwoordelijkheden op je nemen die helemaal niet van jou zijn.
Loslaten begint niet altijd met weggaan. Soms begint het met anders vasthouden. En soms begint het simpelweg met onderzoeken wat je eigenlijk wilt.
Wat neem jij mee naar 2027?
Michael Pilarczyk spreekt ook over ‘Leef je mooiste leven.’ Een mooie gedachte, zolang we er geen confettiversie van maken. Want het leven hoeft niet iedere dag fantastisch te zijn. Relaties mogen schuren, werk hoeft niet iedere maandag een feestje te zijn en ook jij hoeft niet altijd de leukste versie van jezelf te presenteren.
Wel is er verschil tussen een slechte maandag en jarenlang op zondagavond tegen de volgende werkweek opzien. Tussen af en toe twijfelen en diep vanbinnen weten dat het niet meer klopt.
De vraag is niet of alles altijd prettig voelt. De vraag is of het nog bij je past.
Dus kijk eens vooruit.
Wat wil je in 2027 bereiken?
Waar wil je meer ruimte voor maken?
En welke verwachtingen of patronen mogen eindelijk achterblijven?
Je hoeft vandaag niet te weten hoe volgend jaar eruitziet. Je hoeft zelfs nog niet te weten of je wilt blijven of vertrekken. Stop wel met hopen dat het vanzelf anders wordt.
Los het op. Of laat het los.
En als je nog niet weet welke van de twee het wordt, begin dan met uitzoeken wat er eigenlijk speelt.
Toe aan beweging in je loopbaan?
Misschien weet je al een tijdje dat er iets moet veranderen. Maar wat? Een andere baan, een andere functie of vooral een andere manier van werken?
Je hoeft niet te wachten tot januari. En je hoeft het ook niet in je eentje uit te vogelen.
In een loopbaantraject onderzoeken we samen wat jou energie geeft, waar je op vastloopt en welke mogelijkheden je misschien nog helemaal niet ziet. Met beide benen op de grond, want inkomen en zekerheid tellen natuurlijk ook mee.
En nee, we beginnen niet met vacatures. We beginnen met jou.
Ontdek wat een loopbaantraject voor jou kan betekenen
Geen grote sprong om het springen. Wel een keuze waar jij weer achter kunt staan.
